Heft Kovarên Kurdî yên Destpêk li ‘Îraqê

1- Kovara Bangî Kurd Ev kovar kovareke edebî bû. Ji pazde roj carekî li bajêrê Bexdayê dehate weşandin. Yekemin hejmara wê di heştê sibata sala 1914a de derket holê. Li gor nêrînên lêkolîneran tenê pênc hejmarê wê hatîne weşandin. Ev kovar giringî mijarên cûr be cûrê mîna olî, rewşenbîrî , kiştukal û dîrokî dida. Xudanê wê Cemaleddîn Baban bû ku serperiştiya nivîs û dabeşkirdnê jî li hemî ‘İraq û dervey ‘İraqê dikir. Kesên mîna ‘Umer...

Dermanê Kurmancî-2

Di vê hejmarê de gotûbêja bi Ebdulezîzê Basêkê re hatiye kirin tê dayîn. Li ser metoda tedawîyê ya ku mala bav û bavikên wan bikaranîne xeber dide. Bi piranî qansêra cildî tedawî kirine. RÎŞA MALA BERO Ez ji Basêkê (gundekî Şemrexê) ‘Ebdulezîz. Ji mala bavê min re dibêjin “Mala Bero” Aîleke qedîm e, aîleke kevn e. Bero kalkê me ye. Tabî navê wî Îbrahîm e, jê re digotin Bero. Herhal navê wî kurt gotine. Dibêjin...

Guft û Goyek Digel Melayê Cezerî  

Geli xwendevanên delal û bi rûmet! Em bo vê jimara Kovara Kelhaamed ketin nav pelên dîrokê û çûn dîwana Melayê Cezerî. Her wekî ku hûn jî dizanin Mela, di Edebîyata Kurdîya kilasîk de gencîneyeke ‘ilm û ‘irfanî ye. Serkanîya tesewifê, termên ‘irfanî, behra mecazî û  xweşbêjî digel hêceteke cezbewarî ji dîwana Mela diherikin nav dilê mirov û dil diherişînîn. Carna wehdetul-wucûd, carna felsefa Îşraqîyan, carna dengê Şêxê Sen’an, carna remz û îşaretên muxtelîfê tesewufî, carna...

Çend Gotin li ser Mem û Zînê

Dahûrîna Şimşat û Nexşan Ehmedê Xanî; 1651ê de li Cizîrê hatîye rû dinê, 1707 an de li Bazîdê dihere ber dilovanîya Xwedê. Dîroka Şerqa Navîn de xisûsen jî di Kurdistanê de bi navderên; alim, şair, zana, aqilmedî, mutesewwif, fîlozof tê zanîn.  Nav Kurdan de Baba Xanî jî tê zanîn. Pırtûkên Xanî; bi zimanê Frarisî, Alman, Urisî u înglîzî jî terceme bûne. Ew, ji bo wê xisusê jî di cîhanê de baş tê naskirin. Di gelek...

Xelasîya Me Doh Jî Qu’ran Bû Îro Jî  Qu’ran e

Li gorî dîroknasên bi wijdan û bêalî di pirtûkên  xwe de nivîsîne; Piştî ‘Herba Yekemîn a Chanê, neyarên ecnebî bi temamê hêz û qewetên xwe êrîşê welatê me kirine.  Temamê gelan; Kurd, Tirk, Laz û ‘Ereb milên xwe dane hev û bi kal û xortên xwe, bi zilam û pîrekên xwe berxwedan û tekoşîneke bêhempa û destanwarî nîşan dane. Û ewan neyarên ecnebî ji welat derxistine. Lê mixabin piştî di ‘herbê de mizafer bûne wan...

Serhildana Bidlîsê

            Ji bo ku Mesela Bedîûzzeman baş bê famê lazime em behsa serhildana wîlayeta Bedlîsê jî bikin û bidin zanîn. Lewra ew hedîse her çiqas di wexta îqtîdara Osmanîyan da pêk hatibe jî, hûkumeta Îttîhad û Teraqqîyê -ku giranîya wan xwedênenas, xerbperest, xefîfmeşreb û ehlê zewq û sefayê bûn- li ser bû. Zeman jî nêzî zemanê herba cîhana yekemîn bû, dunya li nav hev ketibû û geremoleke fikrî di zihnê gellan de hebû. Ji...

Ji ‘Işqa Melayê Cizîrî Em Çi Fêm Dikin

Minnet ji Xudayê ku bi ‘ebdê xwo Melayî Iksîrê xemê ‘işqê, ne dînar û direm da   Ev gotîyê Melayê Cizîrî… Şikrê Xwedê dike, ji ber ku xema ‘işqê daye wî; zêr û pere nedayê. Lewra li cem wî dewlemendî bi ‘eşqa Xweda ye, ne bi zêr û pera ye. … Tu heyî min di dinê, lew di dinê begler û mîr im! … Zêr û mal er, çi nedêrim; te didêrim ne feqîr im!...

Dermanê Kurmancî -1

Xweda derd daye, derman jî daye. Derd û dermanê jibo sihhet û bedena însên, wek îmtîhanekê bûne wesîleya pêşketina însanîyetê. Di her dewrê de zaryê Adem (‘e.s) jibo nexweşan li çare û dermanan geriyanin. Heta hinek kes jibo îksîra ku nexweşiya nehêle, însên tim zindî bihêle xebitîne. Evya ketiye çîrok û meselên wan jî. Di vî karî de muwaffeq nebûne lê jibo pir nexweşiyan derman peyde kirine. Bi navê Luqmanê Hekîm, feyda gelek giha û...

Şehîd Şêx Seîd: “Micadeleya min ji bo Xwedê û dînê wî ye”

Şêx Seîdê ku bi gotinên xwe yên “Ez natirsim ku li van sêdarên bêqiymet bêm daleqandin. Muheqqeq micadeleya min ji Xwedê û dînê wî ye.” di 97emîn salvegera destpêka qiyamê de bi rehmet tê yadkirin. Şêx Seîd û 46 hevalên wî di 29ê Hezîrana sala 1925an de ji teref Mahkemeyên Îstîklalê yên Şerqê ve hatin îdamkirin. Ji ser şehîdbûna wan 97 sal derbas bûn ku îro salvegera destpêka qiyama wan a ji bo Xwedê ye....

Qiyama Şêx Se’îd Efendî

Şêx Seîd Efendî (wîladet: 1865 Palo, Elezîz, wefat: 29 Hezîran 1925, Amed), şêxê Nakşibendî ye û tê gotin ji malbatek Seyîd e. Rêberê Kurda Şêx Seîd, muderris, sofî, mufessîr û muhaddîs, serokê serhildanê bû ku navê wî li wê serhildanê hat dayîn. Heta niha li ser qiyama Şêx Se’îd Efendî gelek tişt hatiye gotin. Kesên dindar dibêje sedema qiyamê, ji ber rejima kemalîst, piştî Lozanê li dijî dîn tewra xwe danî û êdî dijminantî bi...