Biratîya Îslam

Dînê Îslom di bênatê Bisilmonon di mîqyas biratî û destgirî ya. Çi beno wa bibo gereka yo Bisilmone yona Bisilmone rî duşmenî nêkero, nêyartî nêkero; yi ra nêheridiyo, xu eyi ra berz nêgero; çimkî guereyê Îslomî kom, wayirê teqwa bo berz o yo. Ça beno wa bibo gereka her Bisilmone, Bisilmonon binon rî hetkarî bikero. Ma ina raştî zaf hedison di vînenî: “Bisilmone, birayê Bisilmone yo. Bisilmone, Bisilmone rî zulm nêkeno. Bisilmone tengiya yo Bisilmone...

Mandire-Şîrxane…

Mandire (bi Tirkî Mandıra) yan jî bi navê Kurdî şîrxane, kar û ciheke ku şîrê pez û dewara lê tên civandin û berhemên ji şîr çêdibin. Yanê wekî penêr, mast, rûn, torak, lorik û dew tên çêkirin. Lê welatê me li mandirê, zêdetir penêr tê çêkirin. Li hêla Qerejdağê ji mandirê re dibêjin “şîrket” Reha peyva mandirê ji Greekan yanê ji Yûnanê tê. Ma’na vê peyvê, cihê heywan lê tê civandine. Li welatê me dîroka...

Gundê Çarsiman

Di nav çiyayên bilind û rengîn de, mîna hewşek ji hewşên bihuştê gundek danîbû. Bi her cûrê tam û berên xwe, seranser sî girtibû darên gund li erd û beyar, kaş û newal û li beroj û nezêr. Keska xwezayê, li deng û rengê çivîk û gihayan dida. Reqs û govenda kufarî girtibûn pinpinîk û pepûleyan. Gur û pez, kuçik û pisîk bi hev re diçêriyan li vê xaka aramiyê. Gund li rex Çemê Hermehê,...

DAYÊ DAYÊ

    Dayê dayê noşîcanê, dayê dayê dilûcanê Barê giran nehilgirtî, kesî wek te li cîhanê Tu Asîye hem Hewayî, ca enbîyaw ewlîyayî Bi ‘îffet û pir ‘heyayî, dayê dayê ez heyranê Tu Meryema ‘Îmranîyî, ca ‘Îsayê Suryanîyî Bi fitreta Rehmanîyî, dayê dayê dilûcanê Tu Xedîcetul Kubrayî, tu Fatîmetuzzehrayî Sumeyye û Sumeyrayî, dayê dayê bargiranê Tu Zeyneba Kerbelayî, tesellîya her belayî Bi ezyeta mubtelayî, dayê dayê bargiranê Ez muhtacê şefqeta te, bi hesret û meraqa...

Helbesteke Salih Begê Hênî-MIN CAN BO DÎN FEDA YE

Gerçî em ji dîtina dost û ehbaba bûne dûr Bes bo nêzîkbûna rehmeta mewla her em in mesrûr   Her çiqas di riya heq de em malwêran û muflîs bin bes Di gel vê wêranmalîyê di manê de her emin me’mûr   Ehlê heqq in em natirsin ji îdam û sêdaran Lew bi rastdêrandina îlahî her em in mensûr   Ger çi derba li me ji hakimê hukumbetal bit jî Bes her em in bo...

BO KUREKÎ VÊ SERDEMÊ

                       Kurê min! Xwe neke hedefa tîrên xelkê yên beredayî. Ji bo vê jî di keşmekeşî û alozîyan de xwînsarîya xwe ji dest bernede. Ji bîr neke, meş jî, fikirîn jî, axaftin jî bi xwînsarane te dibe ser kanîya armancê. Wekî din pirî caran karibe xwe bêdeng bike. Bêdengî gelek caran weke fetisandinê xuya bike jî, lê di rastiyê de giyanxelasker e. Pêşîyên me gotine; bêdengî zêr e, tevî namûs û şerefa pê re…            ...

Mele Huseynê Batêyî û Mewlûda Kurdî

  Mele Huseynê Batê (teqrîben 1670-1750);  dayîgbuna wî bi rastî tam nayê zanîn lê belê şair; di Hemayîl a xwe de behsa Mîrê Cilemêrgê İbrahîm Begê, înayetu hîmaya wî deke. Îbrahîm Beg jî 1695-1745  jîyaye. 1701 de buye Mîrê Cilemêrgê o Medreseya Meydanê bîna kirîye. Mela jî di wê medresê de muderrîsî kirîye. Bo evana jî mumkîn e ku Mela, di navbeara sala 1670 u 1750 an da jîyaye. Edebîyata Dîwanê a Klasîk a Kurdan...

KEVIRÊ HAVÎNÊ, BAVÊ KADÎNÊ

Havîn… Demsala xebatê… Xebata jibo qûtê zivistanê… Havîna însan, dema ciwantîya wî ye. Lewra jibo xebatê, li ser xwe ye, qeweta wî li cî ye, zexm e. Ji xwe re karek dibîne û dixebite. Dema ciwantî ji dest çû, qewet namîne, kislanî û tembelî dest pê dike. Însan ji bona axreta xwe jî lazim e di ciwantîya xwe de zêdetir bixebite. Vaye hat dîsa demsala xebatê, jibo kesên cotkar. Havîn… Kele kela ‘erdê, paleyî, bênder,...

HILO RABE SELAHEDDÎNÊ KURDÎ[1]

  Kula cara li me dîsa venûybû[2] Me nalîn û fîğan e lew ji derdî Wekî Qudsê eva Şama tejî çû Hilo rabe[3] Selaheddînê Kurdî   Hilo rabe nema koz û ne pawan Genim bu dasİyû ceh qirş û zîwan Nema bağ û beheşta ku te bo wan Ser û malê xu tev dayê bi merdî   Hilo meydan me valabû ji şêra Lewa[4] rêvî li şûnê ketne gêra Hilo nêzîk e (serkird e) li...

NALÎN Û ŞÎKAYET

`Işqê ji herdû çeşman ewwel di dil eser kir Lê zerre zerre axir sotin kir û sîrayet şaki s-silahi herdem bi kuştina Melê bit Gazindeyan ji kê kim ji kê bikim şikayet (M.C.)   însan im, loma dikalim, dinoşim feyza hikmetê bi bereket birîna deftera min.   li pey tolhildanê nanalim, bi nal im ji destê muxbeçeyê lêlêyê; xweliya te me, welîya min   êşên teze, taze taze dipalim cana! hûr hil dikim, kûr diçalim...