بگوهێ قەلبێ خوە گۆداري بكن ئو بچاڤێ عەقلێ خوە بنەڕن

Article

 

هەڤپەيڤينا جڤاكا كوردان بسەيدايێ بَدِيعُ الزَّماَنْڕَه: ڕەچەتا كوردان -٣١

بسم الله الرحمن الرحيم

 

س: - ﴿ئێ بەرێ ژمە چێتر يان ژي وەك مە بون. ئەو چاخ ئێ كو وێ وەرن وێ ژمە خەرابتر بن﴾ ما نە وەڕي يە؟

ج: - ﴿ئەي گەلى كوردان! گەلۆ ئانها ئەز ميتينگەكێ چێكم، باڤو باپيرێن وەي دو هەزار سال بەرێ ئو ئەولادێن وە يێ پشتي دو عەصران ئەز دەعوەتي قەرەبالغيو تەڤلهەڤيا ڤێ عەصرا حازر ياني ڤێ ميتينگێ بكم، وێ باڤو باپيرێن وە نەبێژن؛ هەي گدي زارۆكێن ميراثيەديێن بێكێر! ما نەتيجا حەياتامە هونن؟ ئێ كو ژمە مان هونن؟ هەي هەوار ژدەستێ وە! وە مە ژخوەڕە كر دەليلەك بێ نەتيجە﴾

﴿هەم وان ئەولادێن وە يێن كو لآلى چەپ سكنينە ئو ژ شەهرستانا ئيستيقبال هاتنە وێ تەصديقا ڤانێ ئالي ڕاستێ نەكن ئو وێ نەبێژن؛ ئەي باپيرێن مە يێ بێكێر و دخوەڕنەديتى! گەلۆ هونن صوغرا ئو كوبرايا حەياتامە؟ گەلۆ هونن حەددێ ئەوسەط ئێ كو مە بئەجدادێن مە يێ بشانو شەرەفڤە گرێدانە؟ هەي هەوار ژدەستێ وە! هون ژمەڕە بون قياسەك بێ حەقيقەة!﴾

ئەجدادێن كوردان، باڤو باپيرێن واني دو هەزارسال بەرێ بناڤێ دەولەتا "مەد" ئيمپەراتۆري ئاڤا كربون، شەهينشاهێ دەورا خوەبون، هەگەر ئيرۆ ڕابن حالێ كوردان ببينن وێ ژوانڕە بێژن؛ هەي گدي ميراثخوران! ئەڤ ئێ كو ژمە مان هونن؟ دێمەك ژوان ئەجدادێن بشەرەف ڤێ نەسلا بێكێرۆكي ما، وە ئەم كرن وەك قياسا بێ نەتيجە دعلمێ مەنطقێدە.

ئەولادێن كوردان ئێ كو دپێشدە وێ ئيتتيفاقا ئيسلامي سازبكن دەما وەرن ڤێ ميتينگێ ئەوێ ژي باڤو باپيرێن خوەيێ دو هەزارسال تەصديق بكن ئو وێ ژ ئەجدادێن خوەيێ ئيرۆڕە بێژن؛ هون چقاس دخوەڕنەديتينە، ئەڤ ئێ كو مە بئەجدادێ مەڤە ڕەبط كريە هونن؟

ياني هون بون نەسلەكە دناڤبێنا ئەجدادێن مەيێ دو هەزارسال بەرێ كو مەدەنيەة ئانينە دنيايێ ئو نەسلا كو دوسەد سال پشتڕە وێ وەرە ئو مەدەنيەتێ وێ بينن دنيايێ دە، هون نە دشبهن ئێ بەريا خوە نە ژي ئێ پشتي خوە.

﴿ئەي گەلي كوردان! دڤێ ميتينگا خياليدە وە ديت كو هەردو ئاليا ژي وە پرۆتەستۆ كرن﴾

س: - ﴿مە هەوقاس حەقارەت حەق نەكربون، ئەم وەعد ددن كو ئەمێ خوە بڕێچا پێشيێ خوە بگرنو ببن لايقێ وان ئو ئێ كو ددو مەڕە وێ وەرن ئەمێ ژتەشەببوسێن وان بپاش نەكەڤن.

(فَفَتَحْنَا السَّمْعَ لِكَلامِكَ فَمَرْحَبًا بِكَ)

مە گوهێن خوە ژگۆتنێن تەڕە ڤەكر، تو ئيدي كەرەمكە بێژە﴾

ج: - ﴿مادەم هون ژ خەطايێن خوە پۆشمان بون ئيدي هون كارن لسوئالێن خوە بزيڤڕن.﴾ كەرەمكن بپرسن.

س: - ﴿عولەمائێ بەرێ هيچ بەحسا نەقەنجيا ئيستيبدادێ كرنە يان نا؟﴾

ج: - ﴿هەزارجاران بەلێ،لەورا ئەغلەبێ شاعران دقەصيدێن خوە دە ئو گەلەك موئەللفان د سەرێ كتێبێن خوەدە ژزەمانێ خوە شيكايەت كرنە، لدەورا خوە ئيحتيراز كرنە، هجومي فەلەكێ كرنە، دنيايێ خستنە بن نگێ خوە ئو وێ عەجقاندنە﴾

عالمێن زەمانێ بەرێ گەلەك شكايەت كرنە، لێ دهەدەفا واندە دائيم زەمانو دەورو فەلەكو دنيا هەبو، ناڤێ شەخصا ئو حكومەتان نەدانە لێ شيكايەت ژحالێ زەمانێ خوە كرنە.

﴿ئەگەر هون بگوهێ قەلبێ خوە گۆداري بكن ئو بچاڤێ عەقلێ خوە بنەڕن هونێ ببينن كو؛ تەمامێ تيرێ ئيحتيرازانو شيكايەتان دچن قەلبێ ئيستيبدادێ، ئەو ئيستيبدادا كو پەردا ڕەشا زەمانێ ماضي لخوە پێچايە﴾ ياني هاتيە ڤەشارتن، كەس نزانە كو هەيە يان تونەيە.

﴿ئو هونێ ببهيزن كو ئەو هەوار و واوەيلا هەمي ژ تەئسيرا نەعپكێ ئيسيبدادێ تێن﴾ گەر هون باش گوهێ خوە بدن شعرو كتێبێن عالمێن بەرێ هونێ ببينن كو ئەو شيكايەتو فەريادو فيغانێن وان ژ زۆردەستيا تەحەككوما ئيدارێ تێ.

 ﴿هەر چقاس ئيستيبداد خويا ناكەژي بەس ڕوحێ هەركەسي بژەحرا ئستيبدادێ ژەحري دبو، هەركەسي ئێ كو ژەحرێ داڤێتن هنەكا ژوان دديتن، هنەك داهييێن خورت كو نەفەس ددانو دستەندن قێڕينو فەريادەك كور ژوان دچو، بەس عەقل مەسەلێ تام ژهەڤ دەرنەدخست، چمكي طاريتيكي هەبو ئو هەر تشت نە لجەم هەڤبو﴾ هەركەسي زانبو ئيستيبداد هەيە ئو بڕوحێ خوە ئيستيبدادێ حس دكرن، بەس ژبۆ تەشخيسكرنا وێ شەرطو مەرج نە تەمامبون

﴿چ وەقتا ڤان عالمان ظەنكرن كو ئەڤ ئيستيبداد بەلاكي سەماويە، دەفعا وێ موحالە، هوجومي زەمانو دەورێ كرن، شيماقا ئاڤێتنێ ئو تيرا ئاڤێتن قەلبێ فەلەكێ. چمكي ڤيا قاعيدەكيە هاتيە ڕونشتن: تشكي كو ژ ئيرادا ئينسان دەركەڤە ئو ببە عومومي يان ژي لگۆرا عادەتێ كو دەفعا وێ موحال بە وي تشتا تێ ئيسنادكرن ببال زەمانڤە، دەور تێ سوجداركرن، ئينسان كەڤرا داڤێژن قوببەيا فەلەكێ. ئەگەر  تو باش تەماشە بكي تێ ببيني ئەو كەڤرێن تێن ئاڤێتن فەلەكێ، وەقتا دزيڤڕن دقەلبدە بشەكلێ بێهێڤيبونێ دبن كەڤر﴾

ئينسان دەما كو نكاربن بەلاو موصيبەتا دەفع بكن زەمانو دەورو فەلەكێ سوجدار دكن. پشتي كو فام دكن سەبەبێ ڤان موصيبەتان نە ئەڤن بێهێڤيبون وەك كەڤر دقەلبێ واندە ڕودنێ

أُنْظُرْ كَيْفَ اَطالُوا فِيمَا لايَلْزَمُ، كُلَّمَا اَضَائَتْ لَهُمُ السَّعَاَدةُ اَثْنَوْا عَلىَ مَنْ سَادَهُمْ وَكُلَّمَا اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ شَتَمُوا الزَّمَانَ

ياني: تو بنێڕە بێ چەوا خەبەردانێ درێژ دكن دمەسەلێ كو نەلازمندە، چ دەما كو دلشادي وان ڕۆني دكە ئو بكێفخوەشيێ لدەرو دۆرێ خوە دنەڕن وەصفێ ئيدارەڤانێ خوە ددن، چ وەقتا كو ظولم لوان تێ كرن ژي زماندرێژيا زەمان دكن.

 

Di debarê nivîskar de

Têhev

29

Gotar

M. ‘Ebdussamed ‘Hilmî

  • بگوهێ قەلبێ خوە گۆداري بكن ئو بچاڤێ عەقلێ خوە بنەڕن
  • SERÊ XWE RAKIN BÊJIN TU RAST DIBÊJÎ
  • سەرێ خوە ڕاكن بێژن تو ڕاست دبێژي ئو هون ژ گۆتنا ڤێ گۆتنێڕە دەيندارن سەرێ خوە ڕاكن بێژن تو ڕاست دبێژي ئو هون ژ گۆتنا ڤێ گۆتنێڕە دەيندارن
  • HEVPEYVÎNA CIVAKA KURDAN BI SEYDAYÊ BEDÎUZZEMAN RE
  • بهەركەسيڕە مەيلا دينێ ئيسلامێ پەيدا بويە
  • NÛRA DILAN JÎ NERMÎYÛ MERHEMET E
  • هەڤپەيڤينا جڤاكا كوردان بسەيدايێ بَدِيعُ الزَّماَنْڕَه
  • Î’layê Kelîmetullah Bi Pêşveçûnê Ve Girêdayı Ye
  • ئيعلايێ كەليمەت الله بپێشڤەچونێڤە گرێداييە
  • ئەم هاي ژخوە نەمان ئو مە ڕيعايەتا تەدبيران نەكر
  • Di Dinya Me Ya Îro De Înqîlabek Dunyewî û ‘Ecêb Heye
  • ددونيا مە يا ئيرۆ دە ئينقيلابەك دونيەوي ئو عەجێب هەيە
  • Wekhevbûnî Ne Di Fedl û Şerefê de...
  • وەكهەڤبوني نە دفەضلو شەرەفێدەيە، دحقوقدەيە
  • Hurriyeta Me Wê Bibe Fecra Sadıq Ji Bo ‘Alema Îslamê
  • حوڕيەتا مە وێ ببە فەجرا صادق ژبۆ عمومێ عالەما ئيسلامێ
  • Hurriyeta Ğeyrîmusliman Şu’bek Ji Hurriyeta Me Ye
  • حوڕيەتا غەيري مسلمان شوعبەك ژ حوڕيەتا مەيە
  • HURRIYET; XUSÛSIYETA ÎMANÊ YE
  • حوڕيەت؛ خصوصيەتا ئيمانێيە
  • Hurriyeta Li Hember Însan...
  • ڕەچەتا كوردان
  • Rafiziyê Huriyetê Kolê Nefsê Ne
  • ڕافزيێ هەرتشتي هەنە ئێ حوڕيەتێ ژي كۆلێ نەفسێنە
  • Yan Xîlafeta Şer’î Yan Jî Îzmîhlala ‘Umûmî
  • يان خيلافەتا شەرعي يان ژي ئيزميحلالا عمومي
  • Em Li Şerî’etê Xwedî Derkevin...
  • ڕەچەتا كوردان
  • Hevpeyvîna civaka Kurda Bi Seydayê Bedî’uzzeman re
  • Ê Berê SERÊ XWE RAKIN BÊJIN TU RAST DIBÊJÎ
    Ê Li Pey

    Şîroveyên ku tên nivîsandin ne nerîn û fikrên me ne û bi tu awayî me temsîl nakin. Berpirsiyarê şîroveyan kesên ku şîroveyê dike ye.