SEYYÎD EHMED ÇEBAKÇURÎ

Seyyîd Ehmed, ‘âlim û ewlîya wo.

SEYYÎD EHMED ÇEBAKÇURÎ
SEYYÎD EHMED ÇEBAKÇURÎ

Wu Çebakçuri di dewê Kuri di 1830(H. 1246) di omi dunya. Mîyonê şarî di bi nomeyê Efendîyo Çebakçurij bîyo meşhur. Yi dewê xu di şonetî kerdên. Zaf qayîli’b ‘îlim bimuso û nêeşka şu medresa. Seba ınay zaf qehiryên. Ruecêk, dewarê xu ko di çerinên ku raştê yo merdim yeno. Yi in merdim nêşinasnên. Yin yowbînoni di binek qal kerd û dima Seyyîd Ehmed, decê û derdê xu yi ra va. Bi çimonê hasiryaye va:

“Ez zaf vazeno ‘îlim bimus; labelê ez nêeşkeno şî medresa. Ez 12 serrî ya, tena sureyê Fatîha zono.” Ê merdim, wu teselli kerd û va:

“Wa Homa, tu bîkero weherê ‘îlm û ‘îlmêko fayda dono nasîbê tu kero!”

Bi ina dua, Seyyîd Ehmed zaf bi şa, tengîyê xu kerd xu vîr û zerr wêşî ser agera şi keye. Yi hema çîk nêva, bawîyê yi deste ci ra depişt û wu berd Palu, uca di qey wendiş teslîmê Şêx ‘Elî Septî kerd.

Ehmed Çebakçurî, cayê Şêx ‘Elî Septî di ‘îlim musa û wextêko kilmi di rasa meqamonê berzon. Seyyîd Ehmed, wefatê seydayê xu Şêx ‘Elî Septî dima Palu ra vecîya şi Xarpêt.

Nizde çarês serr Xarpêti di mend û uca di emr û nehyê Homê însoni ra vatên, reya heq muetên yin. Yi zaf talebe dê wendiş. Serrê 1906’i di şi Sîwerek. Heşt serri zî îta di, di serri zî Wîranşehr di mend û rina serrê 1916’i di agera Xarpêt.

Wextêko Ehmed Çebakçurî Xarpeti ra bivecîyen Hafiz Tewfîq xu vera wekîl verdên. Herbê 93’i bi. Orduyê Oris omî’b nizdê Çabakçurî. Pîlî Xarpêtî ome cê Hafiz Tewfîk û yi ra va:

“Efendî, duşmen omo verê berî ma. Ma seker? Ma herb bîker yan ma keyê xu terk bîker?” Yi hina cewap da:

“Ez gav, çîk nêvono. Ez Seyyîd Ehmedî rî mektubêk nuseno. Wu çi qerar bido, înşaallah qey ma beno xeyr.” Dima, in mektub nuşt:

“Efendî, Eskerê Orisî Çebakçurî zî vîyerto. Şarê îta ra tayin barkerdo tayi zî qey herbî şî, tayi zî ome ma ra persênî sekerên. Silomê Homê tu sera bi. Wesselam!” Wextêko mektub gina Seyyîd Ehmedî yi hina cewab nuşt û şirawuti:

Mi mektubê şima gurewto. Kesêko şîyo qey herbî û kesêko barkerdo şîyo Homa, hemini ra razî bo. Hînî Oris nêeşkeno averşîyo. Bad diyna ruecî agerênî. Gelo bironî, Xarpêt terk mekerên!”

Raştî ra zey Seyyîd Ehmed vecîya, yo muddeti ra pê, sowtê top û tifingon birîya. Zey vatê yi zî bad diyna ruecî eskerê Orisî Çebakçuri ra vecîya û tepiya şi.

***

Ruecêk Seyyîd Ehmed Çabakçurij, feqiyonê xu di runişti bi. A hel, dewijêk extîyar omi û va:

“Efendî, yo derdê mi est o, eg ti mus’ade kenî ez tu ra vacî!” Yi zî va:

“Dê vaco!” Dewiji zî va:

“Ina çoras serr esta sarê mi deceno. Mi sekerd, ez şiyo ça, mi komcî dermon şuxulna mi rî çare nê bi. Ez tu ra duâ wazêno!” In vate ser, Seyyid Ehmedî, in extîyari rî duâ kerd û va:

“Birayê mi, inşallah ti şîfa vînenê!” O dewic cad lew na destê Seyyîd Ehmedî ra û va:

“Efendî, ti duayê xu hema nêqedina decê sarê mi vindert. Homa tu ra razî bo!” Inay ser Seyyîd Ehmedi zî va.

“Gera holî qey Homê bivirazîyo. O ku, şîfa dono Homa yo!”

***

Heyatê Seyyîd Ehmedî zere feqirî di vîyerto; Yi ina feqirî qey terbîyeyê nefs waştên û xura reya tasawwufi di feqîrî yo meqom a. Yi tima, şeklê heyatê Hz. Muhammedî xu rî misal gurewto û ‘emrê xu di çim nêverdo malê dunya, xu malê dunya ra dur depişto.

Şarî, wu bi feqîrîyê yi şinasnên, keyê yi di yo tencere, çend fireqî herin ra vet çîk çîni bi. Tena yo kincê yi esti bî. Wextêko yi a kincê xu bişutên kowtên binê cê û heta kincê yi bibên zuwa.

Labelê wu bi exlaqê xu baş, bi zerşenikîyê xu, bi ‘îlm û fazîletê xu hetê şarê Xarpêti ra omîyo heskerdiş.  Şarê Xarpêti ceyê yi zono, ci rî tima hurmet kerdo.

Yi Qur’on zaf, wêş wendên; tefsir kerden û nuştên.

Seyyîd Ehmed Çebakçurij, serrê 1921(H. 1340) di wefat kerd, o wext wu 94 serri bi. Bi wasîyetê xu ser Xarpêti di howşê Camîya Pîli di defin bi. Wefatê yi ra yo serr dima guer/qebrê yi abi herkes şaşmendi; çimkî qebrê yi ra buyê misk bî vila û leşe yi zî zeg newe defin bîyo hina’b, qet nêpuya bi.

Homa rehmê xu Seyyîd Ehmed û zey yi ‘alimonî rî bivarno!

Îbrahîm Çabakçurî

 


Ê Berê Şêx Selaheddîn Naqşîbendî El-Palewî
Ê Li Pey Şêx Ahmed Yasîn